Za kierowanie rowerem w stanie nietrzeźwości grozi odpowiedzialność z art. 87 § 1a Kodeksu wykroczeń. Jazda po użyciu alkoholu to z kolei wykroczenie z art. 87 § 2 k.w. Warto poznać progi alkoholu, wysokość kar i zasady orzekania zakazów.
Kiedy mówimy o stanie nietrzeźwości, a kiedy o stanie po użyciu alkoholu?
Podział wynika z art. 46 ust. 2 i 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Stan po użyciu alkoholu zachodzi, gdy stężenie we krwi wynosi od 0,2 do 0,5 promila, a w wydychanym powietrzu od 0,1 do 0,25 mg/dm3. Stan nietrzeźwości zaczyna się powyżej 0,5 promila we krwi lub powyżej 0,25 mg/dm3 w wydychanym powietrzu.
Policyjne urządzenia do badania stanu trzeźwości pokazują najczęściej wynik w mg/dm3. Aby otrzymać promile, należy pomnożyć ten wynik przez 2,1. Dzięki temu łatwiej ocenić, czy konkretny pomiar mieści się w zakresie wykroczenia, czy przestępstwa.
Stan nietrzeźwości u rowerzysty to powyżej 0,5 promila we krwi lub powyżej 0,25 mg/dm3 w wydychanym powietrzu – wtedy podstawą odpowiedzialności jest art. 87 § 1a k.w.
Jakie kary grożą za kierowanie rowerem po alkoholu?
Wysokość sankcji zależy od stanu, w jakim znajdował się rowerzysta. Porównanie obu wariantów przedstawia się następująco:
| Okoliczność | Podstawa prawna | Kara aresztu | Kara grzywny | Zakaz prowadzenia pojazdów innych niż mechaniczne |
| Stan po użyciu alkoholu | art. 87 § 2 k.w. | do 14 dni | 1000–5000 zł | fakultatywny |
| Stan nietrzeźwości | art. 87 § 1a k.w. | 5–30 dni | 2500–5000 zł | fakultatywny |
W praktyce najczęstszym scenariuszem jest ukaranie mandatem karnym. Za stan po użyciu alkoholu wynosi on od 1000 do 5000 zł, a za stan nietrzeźwości od 2500 do 5000 zł. Jeżeli sprawca odmówi przyjęcia mandatu, sprawa trafia do sądu i tam konsekwencje bywają poważniejsze.
Kierowanie rowerem w stanie nietrzeźwości to wykroczenie, nie przestępstwo. Sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów innych niż mechaniczne, ale nie odbiera prawa jazdy kategorii B.
Jazda rowerem w stanie po użyciu alkoholu
Ten czyn reguluje art. 87 § 2 k.w. Sprawcy grozi areszt do 14 dni albo grzywna. Sąd może dodatkowo orzec zakaz prowadzenia pojazdów innych niż mechaniczne, czyli między innymi roweru.
Jazda rowerem w stanie nietrzeźwości
W tym przypadku zastosowanie ma art. 87 § 1a k.w. Kara aresztu wynosi od 5 do 30 dni. Alternatywnie sąd wymierza grzywnę w granicach od 2500 do 5000 zł.
Obok kary sąd może orzec środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów innych niż mechaniczne. Wpis do Krajowego Rejestru Karnego następuje co do zasady dopiero po wymierzeniu kary aresztu.
Zakaz prowadzenia pojazdów innych niż mechaniczne
Zakaz ten ma charakter fakultatywny na podstawie art. 87 § 4 k.w. Oznacza to, że sąd może go orzec, ale nie musi. Gdy zostanie orzeczony, rowerzysta musi powstrzymać się od jazdy rowerem i innymi pojazdami niemechanicznymi.
Naruszenie takiego zakazu stanowi przestępstwo z art. 244 k.k. Grozi za to kara do 3 lat pozbawienia wolności, niezależnie od tego, czy sprawca jest trzeźwy.
Czy za jazdę rowerem po alkoholu można stracić prawo jazdy?
Za kierowanie rowerem pod wpływem alkoholu nie odbiera się prawa jazdy. Taki pogląd potwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z 15 lutego 2018 roku, sygn. akt II KK 30/18.
W sprawie rowerzysty sąd może orzec wyłącznie zakaz prowadzenia pojazdów innych niż mechaniczne. Obligatoryjny zakaz z art. 87 § 3 k.w. dotyczy pojazdów mechanicznych, dlatego nie ma tu zastosowania. Sąd Najwyższy uznał również, że zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych byłby w takiej sprawie niewspółmiernie surowy.
Czy prowadzenie roweru po alkoholu jest karane?
Nie każda sytuacja z rowerem i alkoholem prowadzi do kary. Przepisy rozróżniają prowadzenie pojazdu od bycia pieszym. Zgodnie z orzecznictwem prowadzenie pojazdu oznacza wprawienie go w ruch, a więc jazdę na rowerze.
Osoba, która trzyma rower obok siebie i idzie pieszo, nie prowadzi pojazdu w rozumieniu prawa. Do pieszych zalicza się osobę, która rower prowadzi, ciągnie lub pcha. Nawet w stanie nietrzeźwości taka osoba nie popełnia wykroczenia z art. 87 § 1a ani § 2 k.w.
Czy jazda rowerem po alkoholu po chodniku jest wykroczeniem?
Tak. Zakaz obowiązuje na drodze publicznej, w strefie zamieszkania oraz w strefie ruchu, czyli także na jezdni, ścieżce rowerowej i chodniku. Prowadzenie roweru, a nie jazda na nim, nie jest karane również na chodniku.
Kiedy za alkohol na rowerze grozi odpowiedzialność karna?
Sam rower jest pojazdem niemechanicznym, więc jego prowadzenie po alkoholu to wykroczenie. Sytuacja zmienia się, gdy pojazd ma silnik. Motorower, motocykl i samochód należą do pojazdów mechanicznych, a kierowanie nimi w stanie nietrzeźwości to przestępstwo z art. 178a § 1 Kodeksu karnego.
Za ten czyn grozi grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienie wolności do lat 2. Przykładowo motorowerzysta, u którego stwierdzono blisko 3 promile alkoholu, odpowie właśnie z art. 178a § 1 k.k., a nie za wykroczenie rowerowe.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Jaka jest różnica między stanem po użyciu alkoholu a stanem nietrzeźwości u rowerzysty?
Stan po użyciu to 0,2–0,5 promila we krwi (0,1–0,25 mg/dm3 w wydychanym powietrzu), natomiast nietrzeźwość zaczyna się powyżej 0,5 promila (powyżej 0,25 mg/dm3 w wydychanym powietrzu).
Jakie kary grożą za kierowanie rowerem w stanie po użyciu alkoholu?
Może to skutkować aresztem do 14 dni albo grzywną w wysokości 1000–5000 zł, a sąd może dodatkowo orzec zakaz prowadzenia pojazdów niemechanicznych. Najczęściej stosowany jest mandat karny w podanych granicach.
Jakie sankcje przewidziano za jazdę rowerem w stanie nietrzeźwości?
Za nietrzeźwość grozi areszt od 5 do 30 dni lub grzywna 2500–5000 zł, a sąd może też orzec zakaz prowadzenia pojazdów niemechanicznych. Wpis do Krajowego Rejestru Karnego zwykle następuje przy wymierzeniu kary aresztu.
Czy za jazdę rowerem po alkoholu można stracić prawo jazdy kategorii B?
Nie, prowadzenie roweru pod wpływem alkoholu nie skutkuje odebraniem prawa jazdy; sąd może co najwyżej zakazać prowadzenia pojazdów niemechanicznych. Takie stanowisko potwierdził Sąd Najwyższy.
Czy pchanie roweru będąc pod wpływem alkoholu jest karalne?
Nie, osoba prowadząca rower pieszo, czyli pchająca lub ciągnąca go obok siebie, nie popełnia wykroczenia z art. 87 §§ 1a lub 2 k.w. nawet w stanie nietrzeźwości. Pojęcie prowadzenia pojazdu w prawie oznacza wprawienie go w ruch, czyli jazdę.
Czy zakaz prowadzenia pojazdów niemechanicznych jest obligatoryjny?
Nie, orzeczenie takiego zakazu ma charakter fakultatywny i zależy od decyzji sądu. Naruszenie tego zakazu stanowi jednak przestępstwo i grozi karą do 3 lat pozbawienia wolności.
Kiedy prowadzenie pojazdu po alkoholu staje się przestępstwem, a nie wykroczeniem?
Jeśli pojazd jest mechaniczny (np. motorower, motocykl, samochód), kierowanie nim w stanie nietrzeźwości kwalifikuje się jako przestępstwo na podstawie art. 178a k.k. i grożą za nie surowsze sankcje, w tym kara pozbawienia wolności do 2 lat.
